بنیاد ایران‌شناسی

شعبه مرکزی - اراک

آشنایی با استان مرکزی - اراک

استان مركزي با مساحتي معادل 29130 كيلومتر مربع 82/1 درصد از مساحت كل كشور را به خود تخصيص داده و تقريبا در مركز ايران بين 33 درجه و35 دقيقه عرض شمالي و 48 درجه و 57 دقيقه تا 51 درجه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته است. اين استان از شمال به استان های تهران و قزوين ، از جنوب به استان هاي لرستان و اصفهان، از شرق به استانهاى تهران، قم و اصفهان و از غرب به استان همدان محدود مي شود . استان مرکزی از یک طرف با دشتهای مرکزی و از طرف دیگر در محل زاویه چین خوردگی البرز و زاگرس واقع شده است . این استان دارای آب وهوای متنوع نیمه بیابانی ، معتدل ، وسرد کوهستانی است ( مدیریت امور استان های موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی ، 1385:75 ) . جمعیت استان مرکزی در سرشماری سال 1390 برابر 1045010 نفر میباشد . سهم شهر اراک برابر 484212 نفر است و41% از جمعیت استان را به خود اختصاص داده است ( طرح تفضیلی نفوس و مسکن 1390 ).

ادامه مطلب ...

جدیدترین اخبار

  • ثبت 13 کاروانسرای استان مرکزی در فهرست آثار ملی
  • رخ‌نمایی شهر زیرزمینی و تاریخی تهیق خمین به‌ روی گردشگران
  • كشف ابعاد تازه معماری آتشكده فردقان در شهرستان فراهان
  • دوشنبه‌های اراك‌گردی و پنجشنبه‌های اراك شناسی؛ ابتكاری برای توسعه گردشگری
  • افتتاح اقامتگاه بوم گردی هزار آبه در روستای هزاوه شهرستان اراک
  • افتتاح اقامتگاه بوم گردی گلخونه در روستای مزور شهرستان محلات

ثبت 13 کاروانسرای استان مرکزی در فهرست آثار ملی

به گزارش خبرگزاری مهر، مصطفی مرزبان با بیان اینکه ۱۳ کاروانسرای تاریخی این استان دارای داشته‌های غنی معماری و کاربری خاص در برهه‌های تاریخی پیشین هستند، افزود: مالکیت این بناهای تاریخی خصوصی، اوقافی، میراث فرهنگی و عام‌المنفعه است.
وی ادامه داد: سیاست وزارت میراث فرهنگی بر حفظ کاروانسراها و جلوگیری از تخریب آن‌ها است و در این راستا از جذب سرمایه‌گذار برای مرمت‌های اولیه و تغییر کاربری این اماکن تاریخی استقبال می‌شود.

رخ‌نمایی شهر زیرزمینی و تاریخی تهیق خمین به‌ روی گردشگران

شهر زیرزمینی تهیق خمین در قالب تفاهم نامه جهت مرمت بهسازی و بهره برداری به شورای بخش کمره واگذار شد.
به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مرکزی مصطفی مرزبان سرپرست اداره کل استان امروز 24 شهریور 99 با اعلام این خبر افزود: «موانع گردشگر پذیرشدن شهر زیرزمینی تهیق در خمین اکنون کوتاه‌تر شده و این نوید را می‌توان داد که تا نوروز 1400 این شهر خفته در اعماق خاک به‌جامانده از دوران ایلخانی برای ورود گردشگران مهیا می‌شود.»
سرپرست اداره کل میراث فرهنگی استان مرکزی در ادامه افزود: «شهر زیرزمینی تهیق که به صورت دستکند جهت اسکان و حفظ جان مردم در برابر خطرات احتمالی، جنگ، اختلافات قومی و قبیله ای در بستر کنگلومرایی زمینهای اطراف روستای مذکور و در مجاورت بقعه متبرکه امامزاده زینب خاتون شهرستان خمین ایجاد شده است پس از ثبت در فهرست آثار ملی در دو فصل مورد کاوش باستان شناسی قرار گرفته است.»
او افزود: «بر اساس درخواست شورای بخش کمره جهت مرمت؛ ساماندهی و بهره برداری در قالب تفاهم نامه فی مابین اداره کل میراث فرهنگی استان مرکزی و فرمانداری شهرستان خمین در بازه زمانی مشخص و با نظارت کامل و جامع حفظ آثار تاریخی پس از مراحل مرمت و ساماندهی جهت بازدید عموم به بهره برداری خواهد رسید.»
مرزبان گفت: «امیدواریم با نابودی ویروس کرونا برای نوروز ۱۴۰۰شاهد بهره برداری از آن باشیم.»
او در ادامه افزود: «شهر یا پناهگاه زیرزمینی تهیق مربوط به دوره ایلخانی در استان مرکزی است و در شهرستان خمین، بخش کمره، دهستان خرمدشت، روستای تهیق واقع شده. در این شهر زیرزمینی بعد از عبور از اتاق‌ها، راهرویی دالان شکل و پیچ در پیچ گویی با ارتفاعی بسیار کوتاه وجود دارد؛ راهرویی باریک و کوتاه که در طول مسیر چاه‌هایی در اطراف آن پدیدار می‌شوند. این اثر در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۰۱۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.»

كشف ابعاد تازه معماری آتشكده فردقان در شهرستان فراهان

به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی مصطفی مرزبان سرپرست اداره کل امروز 31 شهریور99 گفت: «در نتیجه فصل اول کاوش‌های باستان شناسی آتشکده فردقان که به سرپرستی محسن کریمی انجام شد، بخش‌های دیگری از چهارطاقی فردقان در شهرستان فراهان کشف گردید.»
او افزود: «این فصل از کاوش باستان شناسی به دنبال دو فصل گمانه زنی سال‌های 94 و 95 آغاز شده است.»
محسن کریمی سرپرست تیم باستان شناسی آتشکده فردقان در این باره توضیح داد: «مطالعات انجام شده نشانگر آن است که این چهارطاقی به احتمال همان آتشکده ای است که در متون تاریخی به ویژه کتاب تاریخ قم (مربوط به سده سوم هجری) به آن اشاره شده است».
کریمی افزود: «در این فصل بخش‌هایی از ستون چهاروجهی ضلع جنوب غربی بنا و درگاههای ضلع جنوبی مورد کاوش قرار گرفت. بر اساس داده‌های جدید معماری به دست آمده، بنای آتشکده فردقان بنایی مربع به ضلع 17 متر با ستونهای چهار ترک آجری است و دارای یک درگاه ورودی در ضلع شرقی به عرض 1/80 متر، یک درگاه در ضلع غربی به عرض 2/20 متر، دو درگاه 90 سانتیمتری و یک درگاه 1/80 متری در ضلع جنوبی است در حالیکه ضلع شمال و شمال غربی بنا هنوز در زیر بقایای منازل مسکونی دوره قاجار مدفون است. عرض دیوارهای بنا 1/5 متر است و با استفاده از مصالح اصلی سنگ احداث و از درون دارای اندود است.»
او افزود: «روستای تاریخی فردقان(Fardaghan) در شمال غرب شهرستان فراهان قرار دارد. بر اساس مطالعات صورت گرفته بر روی متون تاریخی، از سده سوم هجری به نام فردقان و برخی وقایع تاریخی مرتبط با آن اشاره شده است. در این متون به فردقان، آتشکده واقع در آن، تصرف و تخریب آن توسط حاکم قم در سال 288 هجری، انتقال درب مطّلای آتشکده به کعبه در زمان حجاج بن یوسف، شکست علاءالدوله کاکویه از مسعود بن محمود بن سبکتکین و پناه گرفتن او در قلعه فردقان و نیز زندانی شدن بوعلی سینا در قلعه مذکور پرداخته شده است.»

دوشنبه‌های اراك‌گردی و پنجشنبه‌های اراك شناسی؛ ابتكاری برای توسعه گردشگری

معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مرکزی گفت: دوشنبه‌های اراک‌گردی و پنجشنبه‌های اراک‌شناسی به منظور توسعه گردشگری در اراک ترتیب داده شده است.
به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی، حسن حسینی معاون گردشگری امروز 2 مهر 99 در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: «به مناسبت هفته جهانی جهانگردی که در مهرماه قرار دارد، اداره کل میراث فرهنگی با کمک یک موسسه آموزشی برنامه پنجشنبه‌های اراک شناسی را را ه‌اندازی کرد که تاکنون سه پنج شنبه ویژه لیدرهای دفاتر خدمات مسافرتی برگزار شده است».
او افزود: «این برنامه ویژه لیدرهایی است که در دوره‌های آموزشی میراث فرهنگی شرکت کرده و تصمیم بر آشنایی بیشتر این افراد از جاذبه‌های کمتر شناخته شده در شهر اراک است که به جذب گردشگر کمک شایانی خواهد داشت.»
حسینی با بیان اینکه تاکنون از کارگاه‌های رنگ‌رزی، آموزش منبت، سفال و. . . بازدید شده است، گفت: «در واقع در این برنامه علاوه بر آموزش و آشنایی با جاذبه‌های گردشگری استان بازدید هم رقم می‌خورد که می‌تواند تصورات مناسبی از ظرفیت‌های گردشگری اراک در ذهن متبادر کند.»
او با اشاره به دوشنبه‌های اراک‌گردی، بیان کرد: «در کنار پنجشنبه‌های اراک‌شناسی، برنامه دوشنبه‌های اراک گردی نیز ترتیب داده شده است که تاکنون چهار هفته برگزار شده و با کمک یک موسسه مردم نهاد، هیات امنای بازار تاریخی اراک و یک دفتر خدمات مسافرتی این برنامه پیش می‌رود.»
معاون گردشگری استان مرکزی با تاکید بر استقبال بسیار خوبی که از این برنامه در اراک شده است، گفت: «در واقع اراک گردی آشنایی هم استانی‌ها و حتی گردشگران خارج از استان و خارج از کشور با جاذبه‌های تاریخی شهر اراک را به دنبال دارد که از بازارگردی آغاز شده و افراد با پرداخت مبلغ اندکی از جاذبه‌های شهر بازدید می‌کنند که شامل بازار تاریخی، کاروانسراها، سراها، بقعه‌های شهر و. . . می‌شود.»
حسینی اضافه کرد: «این برنامه به دلیل استقبال مردم همچنان برگزار می‌شود، اما با توجه به شرایطی که در خصوص بیماری کرونا در اراک وجود دارد، حساسیت بسیاری در برگزاری برنامه همراه با حفظ تمامی پروتکل‌های بهداشتی وجود دارد و اداره کل میراث فرهنگی در این راستا نظارت کافی را اعمال می‌کند تا مشکلی برای گردشگران بروز نکند.»

افتتاح اقامتگاه بوم گردی هزار آبه در روستای هزاوه شهرستان اراک

به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی امروز 5 مهر 1399 مصطفی مرزبان سرپرست اداره کل با اعلام این خبر گفت: همزمان با اولین روز از هفته گردشگری این اقامتگاه به بهره‌برداری رسید.»
سرپرست اداره کل میراث فرهنگی استان مرکزی در ادامه افزود: «این اقامتگاه با مساحت 327 متر و 3 سویت اقامتی ظرفیت اقامت همزمان 15 نفر را دارد.»
او گفت: «اقامتگاه بوم‌گردی هزار آبه با مدیریت مریم حاجی خانبابایی هزاوه با حجم سرمایه گذاری 1 میلیارد ریال زمینه اشتغال 3 نفر را فراهم آورده است.»
مرزبان در ادامه افزود: «بی‌شک انتخاب شعار سازمان جهانی گردشگری با نام »گردشگری و توسعه روستایی» تعیین شده است تا از ظرفیت‌های بی‌بدیل و منحصر به فرد روستاها در ایجاد توسعه اقتصادی و فراهم آوردن فرصت‌هایی در خارج از شهرهای بزرگ استفاده شود.»
او در ادامه افزود: «همان‌طور که گردشگری روستایی تقاضا برای هنرهای دستی و دیگر فعالیت‌هایی را که به نیروی کار بیشتر نیاز دارند، بالا می‌برد به همان اندازه هم گردشگرانی را خارج از فضای اقتصاد روستا جذب می‌کند که از یک طرف شرایطی را برای بازسازی سکونت‌گاه‌های روستایی که خالی از سکنه شده‌اند فراهم می‌آورد و مهاجرت معکوس ایجاد می‌کند و از طرف دیگر به ایجاد شغل و توانمند‌سازی روستاییان و کاهش فقر و توزیع ثروت و احیای هنر، فرهنگ و غذاهای بومی محلی کمک شایانی می‌کند.»
روستای تاریخی هزاوه زادگاه امیرکبیر با آب و هوای بکر و سرزمینی سرسبز و باغات زیبا در ۱۸کیلومتری شمال غربی شهرستان اراک واقع شده است.
این روستا یکی از مناطق هدف گردشگری استان مرکزی محسوب می‌شود که کار بازسازی منزل قدیمی امیرکبیر به پایان رسیده و آماده پذیرایی از مسافران و گردشگران است.

افتتاح اقامتگاه بوم گردی گلخونه در روستای مزور شهرستان محلات

به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مرکزی مصطفی مرزبان سرپرست اداره کل امروز ۷ مهر ۱۳۹۹ با اعلام این خبر افزود: «این اقامتگاه با مساحت بالغ بر ۱۲۰۰ متر مربع و حجم سرمایه گذاری دو میلیارد ریال توسط بخش خصوصی به بهره برداری رسید.
او افزود: این اقامتگاه با تعداد ۴ اتاق، ظرفیت اقامت ۱۲ نفر را دارد.
مرزبان گفت: «معصومه حسین بیگی سرمایه گذار این طرح از مبلغ ۶۶۰ میلیون ریال تسهیلات کم بهره برای انجام این طرح استفاده نموده است.»
مرزبان گفت: «اقامتگاه بوم گردی گلخونه مزور فرصت شغلی برای ۲ نفر را فراهم نموده است.»
سرپرست اداره کل میراث فرهنگی استان مرکزی افزود: «مهاجرت از روستاها به شهرهای بزرگ و کوچک و خالی شدن سکونت‌گاه‌های روستایی و تغییر سبک زندگی مردم جهان به زندگی صنعتی از عواملی است که موجب شده به توسعه روستاها از طریق گردشگری اهمیت بیشتری داده شود؛ شاید گردشگری روستایی راه‌حلی برای همه دردها، مسائل و مشکلات نواحی روستایی نباشد اما یکی از شیوه‌هایی است که ممکن است آثار مهم اقتصادی در پی داشته باشد و می‌تواند مهاجرت معکوس ایجاد می‌کند و از طرف دیگر به ایجاد شغل و توانمند‌سازی روستاییان و کاهش فقر و توزیع ثروت و احیای هنر، فرهنگ و غذاهای بومی محلی کمک شایانی می‌کند.»
سرپرست اداره کل میراث فرهنگی استان مرکزی در ادامه گفت: «توجه به ظرفیت‌های بی‌نظیر صنعت گردشگری برای رشد و توسعه مناطق روستایی، حفظ و پاسداشت آداب و سنن بی‌بدلیل روستایی، حمایت از پروژه‌های حفاظت از محیط‌زیست و کمک به جوامع محلی روستاها برای حفظ و نگهداری از میراث فرهنگی و طبیعی منحصر به فرد آنها ضروری به نظر می‌رسد.»
مرزبان گفت: «سرمایه‌گذاری در مناطق روستایی نیز از جمله عواملی هستند که سیاست‌گذاران باید به آن توجه کنند تا شعار «گردشگری و توسعه روستایی» به مقام عمل درآید.»

... ادامه مطلب

کلیه حقوق برای وب سایت بنیاد ایران شناسی محفوظ است. ©١٣٩5

نشانی: تهران، خیابان شیخ بهایی جنوبی، خیابان ایران شناسی، شهرک والفجر

طراحی و اجرا: اداره رایانه و فناوری اطلاعات