بنیاد ایران‌شناسی

شعبه مرکزی - اراک

آشنایی با استان مرکزی - اراک

استان مركزي با مساحتي معادل 29130 كيلومتر مربع 82/1 درصد از مساحت كل كشور را به خود تخصيص داده و تقريبا در مركز ايران بين 33 درجه و35 دقيقه عرض شمالي و 48 درجه و 57 دقيقه تا 51 درجه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار گرفته است. اين استان از شمال به استان های تهران و قزوين ، از جنوب به استان هاي لرستان و اصفهان، از شرق به استانهاى تهران، قم و اصفهان و از غرب به استان همدان محدود مي شود . استان مرکزی از یک طرف با دشتهای مرکزی و از طرف دیگر در محل زاویه چین خوردگی البرز و زاگرس واقع شده است . این استان دارای آب وهوای متنوع نیمه بیابانی ، معتدل ، وسرد کوهستانی است ( مدیریت امور استان های موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی ، 1385:75 ) . جمعیت استان مرکزی در سرشماری سال 1390 برابر 1045010 نفر میباشد . سهم شهر اراک برابر 484212 نفر است و41% از جمعیت استان را به خود اختصاص داده است ( طرح تفضیلی نفوس و مسکن 1390 ).

ادامه مطلب ...

جدیدترین اخبار

  • 15 اثر تاریخی استان مرکزی ثبت ملی شد
  • ثبت 10 اثر صنایع دستی از استان مرکزی در فهرست یونسکو/63 اثر صنایع دستی نشان مرغوبیت ملی گرفتند
  • راه‌اندازی موزه مردم‌شناسی روستای انجدان
  • مدیر كل میراث فرهنگی استان مركزی خبر داد: خانه پراخودی مقدم اراك در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید
  • معاون میراث‌فرهنگی استان مركزی خبر داد؛ آغاز فصل اول كاوش باستانشناسی در دست كندهای زیرزمینی ترخوران تفرش
  • مدیر كل میراث فرهنگی استان مركزی: شهاب‌سنگ بایستی تبدیل به یك برند جهانی برای شهر نراق شود

15 اثر تاریخی استان مرکزی ثبت ملی شد

گروه فرهنگی - مدیرکل میراث فرهنگی استان مرکزی گفت: ۱۵ اثر تاریخی از هشت شهرستان استان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیدند. به گزارش ایکنا از استان مرکزی، علیرضا ایزدی، مدیرکل میراث فرهنگی استان مرکزی در جمع خبرنگاران گفت: ۱۵ اثر تاریخی از هشت شهرستان استان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیدند. تپه خلچان ‌و خانه اجلال در شهرستان تفرش، خانه ‌اعتصام‌الملک و خانه میرزا مرتضی نورایی در شهرستان آشتیان، حسینیه و مسجد دیلم‌آباد انجدان، عمارت بانک شاهی و حمام ‌روستای مصلح‌آباد در شهرستان اراک، حمام روستای ولاشجرد شهرستان‌ فراهان و بقایای باروی تاریخی شهر و آب انبار مسجد جامع شهرستان ساوه در جدیدترین آثار ثبت ملی شده استان قرار گرفتند. علیرضا ایزدی افزود: سنگ نگاره‌‌های دره کوه راونج دلیجان، درمانگاه و باغ ارباب قنبر شهرستان محلات و بقایای کاروانسرای حاجی‌آباد شهرستان زرندیه نیز سه اثر دیگری است که با پیگیری‌های معاونت میراث فرهنگی استان تشکیل پرونده و در نهایت ثبت ملی شدند. وی در پایان گفت: با اعلام ثبت ملی این آثار، هرگونه فعالیت و عملیات عمرانی و تغییرات محیطی در محوطه و حریم این آثار محدود به اعلام نظر کارشناسی سازمان میراث فرهنگی کشور است و با خاطیان در این خصوص برخورد قانونی می‌شود.

ثبت 10 اثر صنایع دستی از استان مرکزی در فهرست یونسکو/63 اثر صنایع دستی نشان مرغوبیت ملی گرفتند

معاون صنایع دستی میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان مرکزی با اشاره به ثبت آثار صنایع دستی استان در فهرست آثار ملی و جهانی تصریح کرد: از سال 2002 که بحث آماده‌سازی و آشنایی هنرمندان با ثبت آثار خود در فهرست آثار ملی و جهانی آغاز و استان مرکزی موفق شد که کار هنرمندان را به ثبت آثار ملی و یونسکو برسانند، حدود 10 اثر در فهرست یونسکو ثبت شده و شامل آثار چوبی، سازسازی، سفال، تذهیب و نگارگری می‌شوند که در سازمان جهانی و فرهنگی-تربیتی یونسکو زیرمجموعه سازمان ملل به ثبت رسیده‌اند، حدود 63 اثر هم در حوزه ملی نشان مرغوبیت کالا دریافت کرده‌اند. کاظمی بیان کرد: تقریبا هر دو سال یکبار ثبت یونسکو و هر دو سال ثبت ملی انجام می‌شود، سال 2018 ثبت یونسکو را داشتیم و امسال که در سال 2019 قرار داریم ثبت آثار ملی انجام می‌شود، آثاری می‌توانند ثبت یونسکو شوند که ابتدا در فهرست آثار ملی صنایع دستی ثبت شده باشند. معاون صنایع دستی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی عنوان کرد: شاخص‌هایی برای ثبت اثر در فهرست آثار ملی و یونسکو وجود دارد که از جمله آنها می‌توان به استفاده از مواد مرغوب، داشتن بار فرهنگی، قیمت متعادل و قابلیت تولید انبوه اشاره کرد. گیوه سنجان هم نشان ملی و هم مهر اصالت جهانی دارد کاظمی افزود: هر ماه یک جلسه با هنرمندان داریم که آنها را برای رعایت این شاخص‌ها در تولید آثار، توجیه می‌کنیم، برای گیوه سنجان، هم نشان ملی داریم و هم مهر اصالت جهانی، این گیوه خاص شهر سنجان در شهرستان اراک در استان مرکزی است و این طور نیست که استانی بخواهد این اثر را برای خود به ثبت برساند چرا که خاص این منطقه است. وی تصریح کرد: در حوزه صنایع دستی، نشان جغرافیایی را هم داریم و براساس آن نمی‌توان اثری را که در یک منطقه به ثبت می‌رسد در استانی دیگر ثبت کنیم. معاون صنایع دستی میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان مرکزی بیان کرد: بنابراین حفظ اصالت‌ها، بار فرهنگی منطقه، بومی بودن، قابلیت تولید انبوه، حفظ مالکیت و حرمت هنرمند در کارگاه‌های تولیدی و حفظ حقوق مصرف‌کننده باید در تولید آثار مد نظر قرار گیرد. کاظمی ادامه داد: شاکله اصلی صنایع‌دستی شامل نهاده‌های تولید یا مواد اولیه، تولیدکننده و هنرمند و بخش فروش و بازار می‌شود، در بخش‌های اول و دوم مشکلات کمتر است، گرچه در تهیه مواد اولیه هم مشکلاتی وجود دارد اما تسهیلاتی در این زمینه برای هنرمندان درنظر گرفته شده است. وی عنوان کرد: بخش عمده مشکلات در بخش فروش آثار است، از این رو از سال 93 با همکاری‌هایی که با فرمانداران، شوراهای شهر و شهرداران داشتیم، اهتمام بر این بوده که بتوانیم یک محل دائمی را برای ارائه آثار صنایع دستی داشته باشیم مثل گذشته که بازار مسگرها و یا راسته درودگرها را داشتیم. راه‌اندازی بازارچه‌های دائمی صنایع دستی در 12 شهرستان استان تا پایان امسال معاون صنایع دستی میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان مرکزی افزود: از این رو تلاش داریم در هر شهرستانی بتوانیم محلی دائمی برای فروش و ارائه آثار صنایع دستی داشته باشیم تا متقاضی هم بداند برای خرید صنایع دستی به کجا مراجعه کند، بنابراین از سال 93 اداره کل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری تلاش خود را بر روی این کار گذاشت و امیدواریم تا اواسط سال 98 یا نهایت تا پایان سال 98 در هر 12 شهرستان استان یک بازارچه صنایع دستی دائمی راه‌اندازی ‌کنیم. تبلیغات در حوزه صنایع دستی باید به صورت مستمر انجام شود کاظمی با اشاره به وضعیت معرفی آثار صنایع‌دستی استان تصریح کرد: صنایع دستی استان حتی اگر معرفی هم شده باشند باید این را فراموش نکنیم که تبلیغ در حوزه صنایع دستی باید همیشه و به صورت مستمر انجام شود، چراکه رمز ماندگاری در بحث تبلیغ تکرار است. وی با انتقاد از کم‌رنگ شدن حضور صنایع‌دستی در زندگی مردم بیان کرد: جایگاه صنایع‌دستی در زندگی امروزی کم‌رنگ است، در گذشته 90 درصد ظروف و وسایل مورد استفاده در خانه‌ها صنایع دستی بودند، بنابراین باید در راستای حضور پررنگ‌تر صنایع دستی در منازل بیشتر تبلیغات انجام شود.

راه‌اندازی موزه مردم‌شناسی روستای انجدان

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی گفت: نخستین موزه روستایی استان تحت عنوان موزه مردم‌شناسی در روستای انجدان ایجاد شده که هم‌زمان با هفته موزه‌ها و میراث فرهنگی افتتاح می‌شود. به‌گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، سیدمحمد حسینی پیش از ظهر امروز در حاشیه افتتاح موزه مردم‌شناسی روستای انجدان در جمع خبرنگاران اظهار داشت: راه‌اندازی موزه مردم‌شناسی روستای انجدان با هدف معرفی پیشینه تاریخی و فرهنگی روستای انجدان به‌عنوان یکی از جاذب‌ترین روستاهای استان برای جذب بیشتر گردشگران انجام شد. وی افزود: مرمت حمام تاریخی این روستا در پروسه‌ای در دستور کار میراث فرهنگی قرار گرفت و پس از اتمام مرمت این بنا، نخستین موزه روستایی استان راه‌اندازی شد. مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان مرکزی تصریح کرد: این موزه مردمشناسی درحال حاضر آمادگی پذیرش گردشگران این روستا را دارد. حسینی بیان کرد: بافت اصلی این روستا در سال‌های گذشته در طرح هادی اصلاح و احیا شد و با صدور مجوز برای دو واحد سفره‌خانه سنتی، سیرکولاسیون گردشگری این روستا کامل شد. وی ادامه داد: همچنین وجود صخره‌های مطلوب ورزشکاران در رشته‌های مختلف کوهنوردی، نوع دیگری از گردشگری که شامل ورزشی و ماجراجویانه می‌شود را در این روستا جا داده است. مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان مرکزی با اشاره به این که روستای هدف گردشگری انجدان در شهرستان اراک دارای ظرفیت‌های منحصر به فرد جذب گردشگر است گفت: با افتتاح این موزه به داشته‌های این روستا افزوده و مجموعه کامل‌تری برای جذب گردشگری فراهم می‌شود. حسینی عنوان کرد: بنای این حمام متعلق به دوره قاجار بوده و پیش از تبدیل به موزه، متروک مانده بود که با همت اداره کل میراث فرهنگی به یک مکان فرهنگی و تاریخی تبدیل شد.

مدیر كل میراث فرهنگی استان مركزی خبر داد: خانه پراخودی مقدم اراك در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید

خانه تاریخی «حاج میرزاعلی پراخودی مقدم» اراک به شماره ۳۲۵۱۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی امروز 22 تیرماه ۹۸ افزود: سازمان میراث‌فرهنگی کشور در نامه‌ای به استاندار مرکزی مراتب ثبت این خانه قدیمی را ابلاغ کرده است. «علیرضا ایزدی» اظهار داشت: در اجرای بند (ج) ماده واحده قانون تشکیل سازمان میراث فرهنگی کشور مصوب ۱۳۶۴ مجلس و بند ششم ماده سوم قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی کشور مصوب ۱۳۶۷ مجلس شورای اسلامی مبنی بر ثبت آثار ارزشمند منقول و غیرمنقول فرهنگی تاریخی کشور مراتب ثبت اثر فرهنگی تاریخی «خانه حاج میرزا علی پراخودی مقدم» پس از گذراندن تشریفات قانونی به ثبت رسید. وی گفت: سبقه این بنای تاریخی همزمان با مجموعه بازار در خیابان محسنی و مربوط به دوره قاجاریه است. مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان مرکزی افزود: سر در این اثر تزئینات زیبای آجرکاری دارد و معماری آن درون گرا با حیاط مرکزی است و در ۲ طبقه ساخته شده است. ایزدی اظهار داشت: کف فرش حیاط این خانه تاریخی از سیاه لاشه و حوض زیبایی در وسط حیاط قرار دارد که ۲ حلقه چاه یکی به‌عنوان جذبی به منظور دفع آب‌های حاصل از فضولات به سیستم فاضلاب بافت تاریخی مجموعه بازار متصل شده است. وی اظهار داشت: میراث فرهنگی استان مرکزی در احیای بنا و ارایه کاربری جدید آمادگی هر گونه همکاری با مالک بنا را دارد. استان مرکزی ۲ هزار جاذبه تاریخی و گردشگری دارد که تاکنون ۸۵۰ مورد از آنها در سیاهه آثار ملی به ثبت رسیده است.

معاون میراث‌فرهنگی استان مركزی خبر داد؛ آغاز فصل اول كاوش باستانشناسی در دست كندهای زیرزمینی ترخوران تفرش

به گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی به نقل از معاون میراث فرهنگی این کاوش پس از اخذ مجوز از طرف پژوهشگاه سازمان متبوع با سرپرستی دکتر سید مهدی موسوی نیا از گروه باستانشناسی دانشگاه نیشابور از تاریخ 21/3/98 لغایت 4/5/98 انجام می‌پذیرد. محسن کریمی معاون میراث فرهنگی استان اظهار داشت: در انجام این کاوش؛ شناخت از دلایل شکل گیری این دستکند و دوره‌های سکونتی آن و نهایتاً پیوند و ارتباط آن با تاریخ شهر تفرش مورد نظر است. وی افزود: دستکند ترخوران در زیر محله ترخوران تفرش در عمق 6 تا 12 متر زیرزمین در یک بافت کنگلومرایی و ترکیب قلوه سنگ و شن شکل گرفته و شامل فضاهای مسکونی و راهروهایی است که احتمالاً در چند طبقه ایجاد و قابلیت اسکان جمعیت قابل توجه‌ای را داشته است. کریمی در ادامه گفت: تاکنون بخشهایی از این فضای دستکند کاوش شده که در آن شواهدی از دوره سلجوقی، ایلخانی و صفوی شناسایی شده است. دستکند ترخوران براساس فضاهای موجود و گستردگی که در محله ترخوران تفرش دارد می تواند بعنوان یکی از بزرگترین دست کندهای ایران مورد توجه قرار گیرد و بطور قطع کاوش‌های باستان شناسی در آن ابعاد گسترده‌ای از فرهنگ ایران پیش از اسلام و دوره اسلامی را مشخص خواهد ساخت. وی افزود: اعتبار این پروژه 150 میلیون تومان می‌باشدکه از طرف شهرداری تفرش تأمین شده است. تا به حال در استان مرکزی بیش از 15 دستکند در شهرستان‌های خمین، فراهان و تفرش شناسایی شده که سه مورد از آنها مورد کاوش قرار گرفته‌اند. معاون میراث فرهنگی استان مرکزی در ادامه گفت: با وجود این نوع معماری‌های دست کند، می‌توان استان مرکزی را به‌عنوان یکی از قطب‌های معماری دستکند در ایران دانست. گفتنی است معماری دستکند نوعی از معماری است که براساس تراش و شکل دادن به فضاها در زیر و روی زمین در دل بافت‌های صخره‌ایی، کنگومرایی، مارنی و. . . . شکل گرفته و قابلیت بهره‌برداری در راستای توسعه گردشگری را دارد.

مدیر كل میراث فرهنگی استان مركزی: شهاب‌سنگ بایستی تبدیل به یك برند جهانی برای شهر نراق شود

جشنواره جوز قند نراق از رویدادهای مهم این شهر تاریخی است که ما آمادگی داریم در این رویداد فرهنگی مشارکت و همکاری کنیم. به گزارش روابط عمومی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مرکزی پنج شنبه ۲۷ تیر ۹۸ در مراسمی از راهنمایان گردشگری و خادمین میراث فرهنگی شهر تاریخی نراق تجلیل شد. این مراسم با حضور دکتر رضاعی مسئول و ناظر پایگاههای تاریخی کشور، دکتر ایزدی مدیر کل میراث‌فرهنگی استان، فرماندار دلیجان، شهر دار نراق و جمعی از مدیران و مسئولین شهرستانی برگزار شد. علیرضا ایزدی مدیر کل میراث فرهنگی استان مرکزی در این مراسم گفت: نراق دارای یک پیشینه ارزشمند فرهنگی تاریخی است. به‌واسطه موهبت الهی در این شهر تاریخی یک اتفاق خوب افتاده که آن وجود شهاب سنگ است و ما می‌توانیم آن را معرفی و تبدیل به برند جهانی کنیم. وی افزود: جشنواره جوز قند نراق از رویدادهای مهم این شهر تاریخی است که ما آمادگی داریم در این رویداد فرهنگی مشارکت و همکاری کنیم. وی در ادامه از معاون و ناظر امور پایگاههای کشور که در این مراسم حضور داشت درخواست تملک یک خانه تاریخی به‌عنوان پایگاه شهر تاریخی نراق و حمایت مشارکتهای مردمی با همکاری فرماندار و سازمان میراث‌فرهنگی نمود و گفت: تقویت گردشگری تنها چیزی است که می‌تواند از مهاجرت مردم منطقه جلوگیری کند. وی افزود: خواسته ما تقویت پایگاه نراق و بسته تشویقی برای مشارکت مردمی است.

... ادامه مطلب

تازه های نشر ایران شناسی

کلیه حقوق برای وب سایت بنیاد ایران شناسی محفوظ است. ©١٣٩5

نشانی: تهران، خیابان شیخ بهایی جنوبی، خیابان ایران شناسی، شهرک والفجر

طراحی و اجرا: اداره رایانه و فناوری اطلاعات